NƯỚC ĐI RA BIỂN...

  Nguyễn Thị Đức - PM                     

“ Nước đi ra bể lại mưa về nguồn ”
                    
Tản Đà              

      - Sao em đi học sớm vậy ? Đã ôn tập hết rồi chứ ?
     - Dạ, cũng gần xong cả rồi cô ạ !
     - Em chịu khó ngồi đợi các bạn và trông nhà giùm cô. Cô về nhà lấy thuốc cho ông uống nhé !
     Ngân lễ phép :
     - Dạ !
     Bố mẹ tôi sống cách nơi tôi ở khoảng hơn 10 phút đi bộ. Tối nào tôi cũng về qua nhà thăm bố và lấy thuốc cho ông uống. Lúc tôi về, học sinh đã đến khá đông. Có cả phụ huynh nữa. Trong khi tiếp chuyện với phụ huynh, tôi thoáng thấy lẫn trong đám học trò lớp 7 một học sinh cũ đang học 11 : Bích Phương. Gần em là một học sinh nam, dáng cao gầy, đứng hơi khuất trong bóng tối và quay lưng lại phía tôi. Tôi thầm nghĩ chắc đó là Hưng – anh trai của Phương từ Singapore về và ghé thăm tôi như mọi lần.
     Phụ huynh về, tôi bước đến chỗ hai em. Cả hai quay lại, đồng thanh chào :
     - Em chào cô.
     - Chào các em. Thật là bất ngờ. Cô cứ nghĩ Hưng và Phương đến thăm cô. Không ngờ lại là Thịnh. Thịnh – cậu học sinh cao gầy, đeo kính cận dày cộp, học sau Phương một lớp, tươi cười :
     - Dạ, là em.
     Tôi hỏi :
     - Em mới ở Sài Gòn về hả ?
     - Dạ không, em vẫn ở đây. Em học chuyên toán trường Hùng Vương.
     - Vậy mà cô cứ tưởng em học lớp 10 trường Lê Hồng Phong hay lớp 10 năng khiếu của Đại học quốc gia Sài Gòn. Em không thi vào hai trường này ư ?
     - Dạ có, nhưng không đủ điểm nên em thi vào chuyên toán ở Hùng Vương.
     - Ở Pleiku mà cả một năm trời cô không hề gặp em. Tiếc ghê, tối nay hai đứa đến chơi mà cô lại không rảnh.
     - Dạ, không có gì đâu cô. Mẹ em biếu cô một ít bơ vườn.
     Vừa nói, Thịnh vừa dùng hai tay nâng túi bơ lên, lễ phép đưa cho tôi.
     - Cô cám ơn mẹ và em. Hay là hai em đi loanh quanh đâu đó, 20g30 ghé lại cô trò ta đi ăn gì cho vui.
     - Dạ.
     - Phương nhớ về xin ba mẹ nghe.
     Bóng hai em học trò cũ đã khuất mà lòng tôi vẫn trào dâng một niềm vui khó tả. Trong cuộc đời dạy học, thầy cô giáo đã tiễn bao lớp học sinh. Các em hăm hở học lên cao. Các em say mê sáng tạo và sưu tập bao thành tích trong học tập rồi vững bước vào đời. Các em như những nhánh sông nhỏ, nhánh sông nào cũng hối hả, mải miết, miên man tìm đường ra biển lớn. Và khi đã hòa vào biển lớn, có bao nhánh sông nhỏ quay về với nguồn ? Phải chăng vì vậy mà niềm vui lớn nhất của tôi là được các học sinh cũ về thăm. Những lúc đó niềm vui cứ vỡ òa với bao kỷ niệm, bao câu chuyện kể của học sinh... Mà thường thì các em trở về thăm khi đã là sinh viên hoặc khi đã có gia đình riêng, vợ con đề huề. Còn tối nay, hai em mới chia tay tôi từ một đến hai năm. Điều này thực sự làm tôi bất ngờ và xúc động. Suốt buổi dạy, tâm trí tôi cứ mãi nghĩ về Thịnh – em học sinh đang học lớp 10 vừa đến thăm tôi lúc nãy.

      Thịnh học văn với tôi từ năm lớp 6 đến lớp 9. Đó là một cậu học sinh cao, gầy, cận thị, ít nói và học giỏi toàn diện tất cả các môn. Mỗi lần có bài tập khó, có câu hỏi cần suy luận; trong khi cả lớp cúi mặt, im lặng thì Thịnh là người giơ tay, xung phong trình bày vấn đề, khơi gợi cho các bạn thảo luận. Thịnh vừa có kiến thức, vừa có vốn sống ( em mê đọc sách và đọc nhiều ) lại có kỹ năng nói, kỹ năng viết tốt nên em cứ như là một trợ giảng của tôi. Có em, công việc dạy học của tôi đỡ vất vả, đỡ nhọc nhằn rất nhiều. Bài làm của em luôn được đọc trước lớp, được ghi lên bảng để bạn bè “ thị phạm ”, phân tích, định hình cách viết, cách trình bày một vấn đề, cách dẫn dắt một câu chuyện.
     Năm lớp 8, có một đề văn : “ Người ấy sống mãi trong lòng tôi ”. Thịnh đã kể chuyện về bố. Đó là một bài viết hay, chân thật và xúc động. Một số sự việc em kể đã khiến tôi trăn trở và mất ngủ. Em kể gia đình có 4 người : bố, mẹ, anh hai và em. Người em yêu thương nhất, luôn sống mãi trong lòng em chính là bố - một người bố vừa đáng thương vừa đáng giận. Em không lý giải nổi tình cảm của mình. Bố em có vườn cà phê, chủ yếu sống ở vườn – cuộc sống thật vất vả, lam lũ. Mẹ em làm cơ quan, vừa làm việc, vừa lo cho hai anh em ăn học. Rảnh lại chạy vào vườn, tiếp tế lương thực, thực phẩm cho bố em. Có những trận mưa đầu mùa, mưa to và ập xuống bất ngờ, mẹ em chưa đem áo mưa vào kịp; vào thăm bố, em thấy bố già khằng, lủ khủ đội chiếc nón cời, khoác bao ni lông đựng phân lên người và lầm lũi làm dưới cơn mưa. Dáng người gầy gò, vẻ mặt khắc khổ của bố và sự im lặng như biết lỗi của mẹ khiến lòng em quặn thắt. Em nghĩ cuộc sống hiện nay của bố em phải chăng bắt nguồn từ những trận cãi nhau của bố mẹ hoặc bắt nguồn từ những cơn say của bố em – những cơn say thường lấy cớ là uống giải mỏi sau một ngày lao động rồi sau đó không phải rượu giải mỏi cho người mà rượu “ uống ” luôn nhân cách của con người. Em không thể quên những trận cãi nhau kịch liệt của bố mẹ. Em không thể quên những lần bố hứa không uống rượu nữa mà lại tiếp tục say mèm. Nhưng lần này hình ảnh người bố tội nghiệp khoác bao ni lông đựng phân che mưa, lầm lũi làm vườn dưới cơn mưa đã khiến em đau đớn. Bố là người sống mãi trong lòng em dù em không thực sự kính trọng bố hoàn toàn. Em chỉ thương bố. Em mong mẹ đừng quá nghiêm khắc với bố và bố đừng rượu chè sau những giờ lao động nữa... Một bài tập làm văn chân thật, xúc động. Tôn trọng nỗi niềm của em, tôi không đọc bài trước lớp, chỉ ngầm sẻ chia, động viên, an ủi em qua lời nhận xét tôi ghi trong vở mà thôi.
     Một thời gian sau, em học hành có vẻ sa sút, chểnh mảng. Một buổi tối, sau khi tan học, tôi giữ em lại :
     - Thịnh ơi, dạo này cô thấy em có vẻ không vui. Em có chuyện gì rắc rối ở lớp hả ?
     - Dạ, không ạ !
     - Vậy sao em đi học không đều, ngồi trong lớp cứ gục đầu xuống ?
     Thịnh nhìn tôi, mắt em rơm rớm lệ. Em ngập ngừng như muốn nói gì, nhưng lại úp mặt vào hai bàn tay. Tôi nhẹ nhàng đặt tay lên vai em :
     - Bố mẹ em lại cãi nhau ư ?
     - Dạ, bố mẹ em cứ kình cãi mãi, em không muốn học nữa.
     - Mà cãi vì lý do gì ?
     - Em chẳng thấy có lý do gì. Hình như có một chuyện gì đó đã xảy ra từ hồi em học lớp 2. Bố mẹ em không ai chịu bỏ qua, không ai chịu quên đi cả - nhất là bố em. Mỗi lần say, bố em cứ nhắc đi nhắc lại, cứ đay nghiến mẹ em mãi.
     - Thôi, em ạ. Đó là chuyện của người lớn. Phức tạp lắm em đừng để tâm. Hãy cố gắng học. Hai anh em chăm ngoan, học giỏi đó là chất keo hàn gắn bố mẹ, hàn gắn tổ ấm gia đình, em ạ !
     - Dạ, em cũng cố nghĩ như thế nhưng khó quá, cô ơi !
     - Không ai có thể chọn cửa mà sinh. Không ai có thể chọn cha mẹ cho mình. Em hãy cố quên đi những điều phiền muộn ấy. Mẹ em mong muốn hai anh em học giỏi, chăm ngoan. Hãy cố mà học, Thịnh ạ !
     - Dạ, em cám ơn cô – Thịnh nghẹn ngào trả lời. Ngoài cổng, mẹ em đã đến đón. Em vội lau nước mắt, chào tôi rồi ra về.

     Thời gian trôi qua thật nhanh. Em có vẻ bớt buồn và chú tâm vào việc học. Hết năm lớp 9, mẹ em lên gửi tiền. Đúng như bài tập làm văn em viết, rạn nứt của bố mẹ từ năm lớp 2 là khó thể hàn gắn được ( bố em dù thương vợ thương con, chịu khó làm nhưng mỗi khi say lại cứ nhắc đi nhắc lại chuyện cũ ). Mẹ em buồn, dồn hết tình cảm lo cho hai đứa con. Mẹ em nói nếu em đậu lớp 10 Sài Gòn, mẹ sẽ nghỉ việc vào đó để lo cơm nước cho hai anh em. 20g30, lớp tan. Thịnh và Phương bước vào. Tôi bảo hai em qua bên cạnh ăn phở. Phương ngần ngại :
     - Nhưng thưa cô, cô ăn chưa ạ ?
     - Cô ăn từ lúc 5 giờ.
     - Vậy bây giờ làm sao cô ăn phở được nữa ?
     - Cô nhìn hai đứa ăn.
     - Vậy thì mình đi uống nước thôi.
     - Ừ, để cô nói cô Nhung đi đến cà phê Pha Lê uống yaourt sinh tố. Quán này của một học sinh cũ trường Phạm Hồng Thái. Cà phê sữa pha ngon lắm nhưng uống sợ mất ngủ.
     Nhung bận việc, không đi được. Thịnh đề nghị :
     - Thôi, mình ra đường Hai Bà Trưng ăn sinh tố đi cô.
     - Ừ, tùy em.
     Vừa ăn, tôi vừa hỏi Phương :
     - Anh Hưng vẫn ở Singapore hả ? Anh ấy có thường gặp chị Hoàng Anh không ?
     - Dạ, không. Hồi mới qua, anh còn hay gặp chị ấy. Bây giờ thì hành tung của chị ấy bí mật lắm. Chị ấy toàn chơi với con đại gia thôi.
     - Là ai vậy ?
     - Chị Huyền Trang đó cô.
     - Huyền Trang, cô nhớ rồi. Vậy mà cô tưởng Hoàng Anh sẽ giữ mãi tình thân với Hưng, đặc biệt với Hoàng Anh Tiến chứ. Cô nhớ hồi đó tụi nó cứ đồng thanh réo : “ Hoàng Anh... Tiến ”. Lúc đầu cô không hiểu. Sau mới biết tụi nó ghép đôi Hoàng Anh và Tiến bởi trong tên của Tiến có tên Hoàng Anh.
     Ba cô trò cùng cười.
     - Còn Thịnh, kinh tế nhà em lúc này thế nào ?
     - Dạ, tạm ổn thưa cô.
     - Còn mẹ em ?
     - Dạ cũng ổn cô ạ !
     - Thịnh sắp đi Singapore đó cô – Phương xen vào.
     - Em du học hả ? Hồ sơ xong hết chưa ?
     - Dạ em sang thăm anh Hai.
     - Em đi một mình à ?
     - Dạ.
     - Cô Sen, bạn cô, mới qua đó. Về lại Pleiku cô ấy cứ trầm trồ mãi về ấn tượng xanh, sạch, đẹp và sự thân thiện, lịch sự của con người bên đó...

      Chia tay Thịnh, tôi thầm mừng cho mẹ em. Ước nguyện của mẹ em, con đường mà mẹ em chọn đã đạt được hơn một nửa. Còn Thịnh, tôi tin em sẽ thực hiện được ước mơ của mẹ. Em vốn chăm ngoan, thông minh và học rất giỏi cơ mà. Em, Hưng, Phương... và nhiều học sinh nữa của tôi sẽ tiến xa, các em mãi như những cơn mưa trên nguồn, dù nguồn ở rất xa, bao giờ cũng chỉ có một hướng tìm về biển cả. Và khi đã ra đến biển lớn, cơn mưa nào, nhánh sông nào nhớ và tìm về với nguồn thì đó luôn là hạnh phúc lớn lao nhất trong cuộc đời người dạy học. “ Nước đi ra biển lại mưa về nguồn ”, câu thơ trong bài “ Thề non nước ” lại vang vọng trong tôi. Nhưng với tôi, câu thơ đó không dừng lại ở lớp nghĩa ca ngợi tình yêu nam nữ thủy chung, ca ngợi tình yêu nước thầm kín mà còn là một tiếng reo vui mừng, tiếng reo hạnh phúc khi học trò cũ về thăm thầy cô.


      Nguyễn thị Đức - PM
      Tháng Năm, 2010