<HTML>
<HEAD>
<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=unicode, utf-8">
<TITLE>TRUYEN, Pleiku, Pleime, Th Pleiku, Qua Phu, Chien tranh</TITLE>
<style type="text/css">
<!--
.footer 	
{FONT-SIZE: 12px;
FONT-WEIGHT: bold;       				
PADDING-BOTTOM: 25px; 
LINE-HEIGHT: 2px; 
PADDING-TOP: 25px; 
FONT-FAMILY: Geneva, Arial, Helvetica, sans-serif}
-->
</style>
<META content="MSHTML 6.00.2900.3059" name=GENERATOR></HEAD>
<script type="text/javascript">
	
	function disableSelection(target){
	if (typeof target.onselectstart!="undefined") //IE route
		target.onselectstart=function(){return false}
	else if (typeof target.style.MozUserSelect!="undefined") //Firefox route
		target.style.MozUserSelect="none"
	else //All other route (ie: Opera)
		target.onmousedown=function(){return false}
	target.style.cursor = "default"
	}
	
	</script>

</HEAD>
<BODY BGCOLOR="#FFFFFF" TOPMARGIN="0" LEFTMARGIN="0" MARGINWIDTH="0" MARGINHEIGHT="0">
<TABLE BORDER="0" CELLSPACING="0" CELLPADDING="0" WIDTH="100%">
<TR><TD class=footer width=570 align=center >
<A href="http://www.ltpleiku.com">Trang Ch&#7911;</A> 
| <A href="http://www.lnptpleiku.com/Trung Hoc Pleiku/index_pleiku.htm">Trung H&#7885;c Pleiku</A>
| <A href="http://www.lnptpleiku.com/Pleime_page/index_pleime.html">Pleime</A>
| <A href="http://www.ltpleiku.com/PhamHongThai/PhamHongThai.html">Phạm H&#7891ng Thái</A>
 | <A href="http://www.lnptpleiku.com/minh_duc_page/index_minhduc.htm">Minh &#272;ức</A> 
 | <A href="http://www.ltpleiku.com/BoDe/bode_index.html">B&#7891 &#272;&#7873;</A>
| <A href="http://www.lnptpleiku.com/not_found.html">Phao L&#7891</A> </TD></TR><TR>
<TD WIDTH="100%" HEIGHT="557" BGCOLOR="#FFFFFF">
<TABLE BORDER="0" CELLSPACING="0" CELLPADDING="0" WIDTH="100%" HEIGHT="500">
<TR><TD WIDTH="70%" BGCOLOR="#FFFFFF" VALIGN="top">
<TABLE BORDER="0" CELLSPACING="0" CELLPADDING="0" WIDTH="100%" HEIGHT="481">
<tr><td width="3%" height="500" align="left" valign="baseline"><br></td>
<td width="94%" height="425" valign="top"><div ><br>
<table width="600" border="3" align="center" cellpadding="4" cellspacing="2" 
bordercolor="#000000" bgcolor="#fffcc"> <tr>
<td width=""  valign="top"> <div align="center"><DIV> 



<P  align=center> <font color="000000" size="4"  face="Times New Roman">   
<BR><BR>Tạp bút Cao Thoại Châu
<BR><BR>
<img src="CTC_NguoiPK-title.jpg" align="center" width="580" height="100">
  


 

				</strong> </P><hr width="90%" /><P  align=right>
                                			<strong><font size="3" face="Times New Roman">   
		 &nbsp;<BR>

</font></strong>
				</P><p align=left>
				<font size="4" color="#000000" face="Times New Roman">


				</em>


 <BR>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
<font size="6" color="#9900cc" face="Times New Roman"><strong>T</strong><font size="4" color="#000000" face="Times New Roman">rong website này thấy nhiều bài viết về Pleiku, hiểu như một vùng có những kỷ niệm nào đấy, của một thời nào đấy mà có khi nó đôi phần đã nhạt nhoà sinh lực. Vậy thử có đôi dòng về "Người Pleiku" xem ra sao.
   <BR>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Tất nhiên đó là nơi có những người thường gọi bằng tên "người dân tộc" nghe quá chung chung và có vẻ không ổn sao đó. Vượt ra ngoài cách nói đấy, "Người Pleiku" có thể hiểu là một cộng đồng tứ xứ, họ nói đủ giọng từ Bắc vào Nam và tất nhiên cả từ vùng duyên hải Trung bộ lên sinh sống cùng nhóm bản địa vốn cũng là dân tộc VN.
   <BR>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Thuở xa xưa khi người Pháp mở đồn điền trà ( chứ không xây nhà nghỉ mát) thì chắc là lớp cư dân các tỉnh duyên hải miền Trung như Bình Định, "những Quảng" lên đây sớm nhất. Truớc 75, một ông cụ gần 90 nói với người viết như thế. Ông nói cứ nghe giọng Quảng, Bình Định chiếm đa số thì biết. Nghĩ cũng có phần chính xác, sống ở duyên hải cằn cỗi "nhích" lên đây làm trong các đồn điền như một kế mưu sinh cho khỏi diệu vợi mà lại đi về cũng tiện. Một anh chàng nào đó giã từ cha mẹ lên đây lúc đầu là đi tạm vì giải quyết cuộc mưu sinh, sau biết đâu chẳng có một mối lương duyên giữ chân chàng lại và "xin chọn nơi này làm quê hương" mua nhà mua đất, sinh con đẻ cháu, thành ra "Người Pleiku"!
   <BR>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Hồi sống ở đấy tôi thấy có nhiều người quê miền Bắc. Nói một cách hơi...liều thì họ không có mặt lúc ban đầu với mục đích làm đồn điền cho Tây như những bậc tiền khu. Làn sóng dân cư này ngày càng nhiều khi chính quyền Sài Gòn ra đời và lớn mạnh dần, tạo ra một dòng di chuyển quân nhân, công chức trong đó có người nói giọng Bắc vì sống trong guồng máy đó. Lên, thấy đất rộng người thưa, cảnh trí tuy hoang sơ hơn Đà Lạt nhưng dễ sống bèn sắm nhà, có người "tậu" vợ ( hoặc chồng) sinh ra những đứa con mang giấy khai sinh mà chữ ký ở dưới là của ông xã trưởng xã Hội Thương Hội Phú, tức lị sở của thành phố Pleiku hôm nay. Thế là "Người Pleiku" được hoà tan thêm một cộng đồng như ly cà phê có thêm chút đường hoặc chút muối cho đậm đà! Tương tự, những người nói giọng Nam, giọng Huế...cũng là những muỗng đường tan trong ly cà phê. Đi theo với họ là hủ tíu, chả giò, bánh bèo, bánh nậm, phở, bánh cuốn, chả lụa, bún riêu...cũng như mì Quảng đã nhanh chân lên trước đó! Tôi có quen một phụ nữ kết quả của mối tình da diết và bền bỉ giữa một người đàn ông Nam bộ với một cô gái xinh đẹp xứ Quảng từ thuở họ chưa có mặt ở Pleiku nửa thế kỷ trước. Người phụ nữ cô chiêu này thuở nhỏ sống ở Pleiku một thời gian, giờ ăn phở phải có một dĩa tương đen thui và sền sệt mà chưa hề có thứ này khi phở còn ngoài Bắc.Đó, văn hoá ẩm thực nó cho thấy người Pleiku được hoà tan trong nhau như vậy đó! Người phụ nữ này rất ca tụng món mì Quảng, nói cô làm mì Quảng rất ngon và mời tôi đi ăn...ở tiệm. Lạy trời, cố nuốt cho vừa lòng bạn chứ về mặt này tôi chưa thành "Người Pleiku" được đâu!
  <BR>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;"Người  Pleiku" đông dần và chính họ tạo dựng ra một thành phố đa sắc thái vùng miền chứ không phải chính quyền của các thời trước và sau 1975. Nói theo bây giờ thì con người làm ra diện mạo của một vùng đất một cách tự phát, mà cốt lõi của nó là những công chức song hành với người đi khai hoang. Vùng ngoại ô Pleiku ( thời tôi sống trước 1975) có những khu dinh điền do chính quyền Sài Gòn lập ra với ý đồ di dân - không phải di dân kinh tế - mà là di dân chính trị từ các tỉnh duyên hải Trung bộ lên, đã góp phần vào việc nới rộng cộng đồng "Người Pleiku". Điều này thì khác với thành phố miền núi Đà Lạt là một kiểu dạng của sức hút của cảnh trí thiên nhiên du lịch nghỉ dưỡng thu hút dân cư loại giàu có và "quý tộc". Sống ở Pleiku mấy năm tôi không gặp những dinh thự công cũng như tư, không có những thắng cảnh du lịch, và lúc đó tại đây cũng không có những biệt thự của tư nhân, nay tuy chưa hỏi nhưng tôi nghĩ nhà cửa có rất hiện đại nhưng kiến trúc biệt thự kiểu Pháp thì không đáng kể .
   <BR>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Trên cơ sở một thành phố có tiềm lực kinh tế nông lâm đòi hỏi một công nghiệp chế biến và theo hướng xuất khẩu còn nhiều trong dạng tiềm năng chậm khai thác so với Đà Lạt, Pleiku thời trước  là một "cô gái" khoẻ mạnh chân chất làm ăn chứ không phải một "tiểu thư khuê các". Đó là một cộng đồng  dân cư mà trước 75 sự hình thành có tính ô hợp và tính "thời vụ" nay ở mai đi, ít ai nhìn nhận đây là quê hương thứ hai của mình. Một thành phố tạo ra nhiều kỷ niệm cho những tâm hồn trẻ và đa cảm thay vì có sự gắn bó kiểu "đất và người". Là giáo viên nên tôi biết điều đó có thể nói là khá rõ, qua tập thể học sinh ở và đi theo bước chân của cha trên con đường công vụ và cũng qua chính tôi, sau 3 năm đã muốn xin về đồng bằng!
   <BR>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Đến bây giờ thời gian đã có nhiều, lại có một thứ vô cùng quý giá là hoà bình nhưng cộng đồng dân cư Pleiku- "Người Pleiku"- vẫn còn cái nét của ngày xưa là công chức từ nhiều miền tới và cái khác có tính tiến bộ là nay có thêm những người đi khai thác với mục đích đầu tư làm giàu. Tập đoàn kinh tế đa ngành ( kể cả ngành bóng đá ) Hoàng Anh-Gia Lai là một thí dụ. 
  <BR>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Với một tình hình coi như nhân tố mới ít nhiều mang tính lịch sử, "người Pleiku" có thêm một thành phần mới góp phần tạo thêm màu sắc cho nó. Đó là thành phần "Người Pleiku" hải ngoại. Không biết họ có mặt ở bao nhiêu nước, nhưng tôi biết rằng những người Pleiku ở Úc, Mỹ...  khá đông và mối liên hệ của họ với Pleiku mang tính liên hệ người với người hơn là người với quê hương. Một Việt kiều Úc, Mỹ... giữ mối quan hệ với những bạn bè ở Pleiku bằng yếu tố tình cảm và kỷ niệm hơn là với đất hiểu như một quê hương mà những Việt kiều gốc Bình Định, Quảng Ngãi ...có được. Ở Mỹ có cả một website của liên trường Pleiku tập họp về mặt tình cảm những cựu học sinh của đất này, nhưng xem ra đang có dấu hiệu báo trước đi vào ngõ cụt khi những bài viết đa phần nói đi nói lại những kỷ niệm một thời đi học, trong  khi những tác giả ấy ngày một trọng tuổi và khô cằn dần đi. Nó chỉ giới hạn trong phạm vi liên trường khó thành một hội đồng hương theo nghĩa người và đất. 
   <BR>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Tại Sài Gòn từ hàng chục năm nay có nhóm cựu học sinh giờ có người đã thành bà ngoại, hàng năm vẫn họp nhau vào ngày 20-11. Đó là một nét sinh hoạt của những người một thời sinh ra, sống "du cư" ở Pleiku giờ muốn duy trì mối dây liên hệ tình cảm chưa trở thành tình đồng hương.
    <BR>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;So với nhiều vùng khác, cộng đồng "Người Pleiku" có cái độc đáo là đa sắc thái, không có tính địa phương bản vị, và là một cộng đồng còn rất trẻ, khái niệm kỷ niệm bao trùm lên khái niệm quê quán cây đa bến nước con đò...Nếu chịu nhận một chút khập khiễng thì có thể tìm thấy đôi nét tương đồng giữa cộng đồng này với dân tộc Mỹ trong tương quan với những dân tộc châu Âu. Một Việt kiều Úc khi về VN đã nói cô về thăm quê cha ở Nam bộ và Quảng Nam, quê mẹ, không quên ghé Pleiku thăm bạn một thời chung đèn sách. Tôi nghĩ cách nói và cách nghĩ này là chính xác và đáng trân trọng. Nó cũng chính là một nét trong phạm trù "Người Pleiku". Một quê nhà gắn kết cha ông và một nơi "ở tạm" của trái tim, có hai yếu tố đó trong một bộ phận những người gọi là "Người Pleiku". Nhưng chỉ có một dạng sống gắn với kinh tế lâm, công nghiệp( có khói và không khói) của nơi này.       Là do hình thành như nói trên, cộng đồng "Người Pleiku" là một cộng đồng mang chất người đô thị hơn là người nông thôn. 
<BR>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Tại hai nơi tôi ở là Châu Đốc và Long An, người ta gọi nhau bằng chú Ba, cô Mười thay vì cách gọi nhau của Pleiku. Ở hai nơi này, nhiều người tuy đã thoát ly nông thôn nhưng vẫn làm chủ ruộng vườn và vì thế thành một chốn đôi quê, hay về làng trong những dịp lễ tết. Tại Long An này, tôi có một anh bạn tính ra tháng nào anh cũng dự ít nhất một đám giỗ dưới làng. Dường như anh sống một chân trên "chợ"  một chân dưới "đồng" cho nên tính gia trưởng của anh còn rất nặng. Và điều này theo tôi, "Người Pleiku" ít có. Cái có ở đây là tinh thần mạo hiểm của những người bỏ quê mà đến đơn thân độc mã trước một môi trường xa lạ nhiều tiềm năng, đòi hỏi óc phiêu lưu xen một chút mạo hiểm.
   <BR>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Chỉ sống ở Pleiku có 3 năm và xa nó đã 39 năm nhưng trong ý nghĩa như nói trên, tôi cũng là một người trong cộng đồng "Người Pleiku"...lưu vong! Lưu vong nhưng chẳng thể quên được nơi một thời đã cho tôi vô vàn cảm xúc!



  <BR><BR>
 
 


				<em><strong><font color="#000000">    
<BR></em>

<p align=right>
Cao Thoại Châu&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<BR>
TP. Tân An 3-5-2011&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;
<BR><BR><BR>
</p></DIV></div></td></tr></table><div align="center"><br></div>
</div></td><td width="3%" valign="top"><br></td></tr>
</TABLE></TD></TR></TABLE></TD></TR><TR>
<TD class=footer width=570 align=center >
<A href="http://www.ltpleiku.com">Trang Ch&#7911;</A> 
| <A href="http://www.lnptpleiku.com/Trung Hoc Pleiku/index_pleiku.htm">Trung H&#7885;c Pleiku</A>
| <A href="http://www.lnptpleiku.com/Pleime_page/index_pleime.html">Pleime</A>
| <A href="http://www.ltpleiku.com/PhamHongThai/PhamHongThai.html">Phạm H&#7891ng Thái</A>
 | <A href="http://www.lnptpleiku.com/minh_duc_page/index_minhduc.htm">Minh &#272;ức</A>
 | <A href="http://www.ltpleiku.com/BoDe/bode_index.html">B&#7891 &#272;&#7873;</A>
| <A href="http://www.lnptpleiku.com/not_found.html">Phao L&#7891</A> 
</TD></TR>
</TABLE>
</BODY>
</HTML>

�