ÿþ<HTML> <HEAD> <meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=utf-8"> <TITLE>TRUYEN</TITLE> <style type="text/css"> <!-- .footer {FONT-SIZE: 12px; FONT-WEIGHT: bold; PADDING-BOTTOM: 25px; LINE-HEIGHT: 2px; PADDING-TOP: 25px; FONT-FAMILY: Geneva, Arial, Helvetica, sans-serif} --> </style> <META content="MSHTML 6.00.2900.3059" name=GENERATOR></HEAD> <script type="text/javascript"> function disableSelection(target){ if (typeof target.onselectstart!="undefined") //IE route target.onselectstart=function(){return false} else if (typeof target.style.MozUserSelect!="undefined") //Firefox route target.style.MozUserSelect="none" else //All other route (ie: Opera) target.onmousedown=function(){return false} target.style.cursor = "default" } </script> </HEAD> <BODY BGCOLOR="#FFFFFF" TOPMARGIN="0" LEFTMARGIN="0" MARGINWIDTH="0" MARGINHEIGHT="0"> <TABLE BORDER="0" CELLSPACING="0" CELLPADDING="0" WIDTH="100%"> <TR><TD class=footer width=570 align=center > <A href="http://www.ltpleiku.com">Trang Ch&#7911;</A> | <A href="http://www.lnptpleiku.com/Trung Hoc Pleiku/index_pleiku.htm">Trung H&#7885;c Pleiku</A> | <A href="http://www.lnptpleiku.com/Pleime_page/index_pleime.html">Pleime</A> | <A href="http://www.ltpleiku.com/PhamHongThai/PhamHongThai.html">Ph¡m H&#7891ng Thái</A> | <A href="http://www.lnptpleiku.com/minh_duc_page/index_minhduc.htm">Minh &#272;éc</A> | <A href="http://www.ltpleiku.com/BoDe/bode_index.html">B&#7891 &#272;&#7873;</A> | <A href="http://www.lnptpleiku.com/not_found.html">Phao L&#7891</A> </TD></TR><TR> <TD WIDTH="100%" HEIGHT="557" BGCOLOR="#FFFFFF"> <TABLE BORDER="0" CELLSPACING="0" CELLPADDING="0" WIDTH="100%" HEIGHT="500"> <TR><TD WIDTH="70%" BGCOLOR="#FFFFFF" VALIGN="top"> <TABLE BORDER="0" CELLSPACING="0" CELLPADDING="0" WIDTH="100%" HEIGHT="481"> <tr><td width="3%" height="500" align="left" valign="baseline"><br></td> <td width="94%" height="425" valign="top"><div ><br> <table width="600" border="3" align="center" cellpadding="4" cellspacing="2" bordercolor="#336699" bgcolor="#ffffff"> <tr> <td width="" valign="top"> <div align="center"><DIV> <P align=center> <font color="000000" size="4" face="Times New Roman">&nbsp;&nbsp;&nbsp; <BR><strong> T¡p vn Cao Tho¡i Châu<BR><BR> <font color="CC0033" size =5 face="Times New Roman"> NGÔN NGî X¯NG HÔ TRONG TI¾NG VIÆT<BR> <BR> </strong> </P><hr width="90%" /><P align=left> <font size="3" color="000000" face="Times New Roman"> &nbsp; <I> </I> </font> </P><p align=left> <font size="4" color="#000000" face="Times New Roman"> </em> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;à x°ng hô vÛi nhau, dù quan hÇ giïa ngôi thé nh¥t ( x°ng) vÛi ngôi thé hai (hô) nh° th¿ nào (cha / con; vã/ chÓng; anh/ em v.v...) thì ti¿ng Anh ho·c ti¿ng Pháp - hai ngôn ngï thông dång nh¥t th¿ giÛi - cing chÉ có I- you; je-tu (ho·c vous n¿u là sÑ nhiÁu) mà dËch th­t sát ngh)a nh° v«n th°Ýng dËch có thà là& mày-tao! <BR> Ti¿ng ViÇt không th¿, không bi¿t tñ bao giÝ và b±ng cách nào, ã có c£ mÙt kho ngôn ngï dùng trong x°ng hô,ai hà tiÇn và lãng phí nó Áu là th¥t lÅ, th­m chí kém vn hóa,ho·c& ít hÍc <BR> Khi x°ng hô,có thà dùng danh të thay cho ¡i danh të, nhïng danh të chÉ ng°Ýi nh° cha, m¹, anh& có thà dùng nh° vëa nói.  Anh ¡i, có tía lên nè. <I>Tía</I> khÏe không<I> tía</I>? .iÁu quan trÍng nh¥t có l½ là ph£i tùy theo mÑi quan hÇ giïa ngôi thé nh¥t và ngôi thé hai mà chÍn të thích hãp.Con x°ng hô vÛi cha mà<I> "BÑ, cho ta (tao, tÛ, mình, tiÃu Ç v.v...) cái này" </I> thì& h¡i bË m¥t d¡y!ó không th­t sñ là mÙt câu Ñi thÍai, mà là lÝi tÑ giác ¡o éc cça mÙt éa con áng gÍi là& th±ng trÝi g§m! Nghe ng°Ýi Tây nói vÛi nhau khó phân biÇt ngôi thé cça hÍ, nh°ng khi nghe ng°Ýi ViÇt nói: <I> "Anh vào cho m¹ b£o" </I>thì hiÃu liÁn ai ang nói vÛi ai, ti¿ng ViÇt có cái thú vË nh° th¿.Không chÉ ph£i £m b£o ngôi thé mà còn ph£i bi¿t tuÕi tác già/ tr» khi x°ng hô, vÛi ng°Ýi d°ng khác hÍ nh°ng cao tuÕi h¡n thì x°ng hô là <strong> chú - cháu; cå - con; mÇ - con; cô - cháu </strong> ..v.v... <BR> Già x°ng hô vÛi x¥p nhÏ mà anh - em, thân thì có thân nh°ng h¡i ch°Ûng, còn có thà bË nghi có ©n ý trong lòng n¿u ó là cô gái. N¿u Ù chênh tuÕi ng¯n h¡n mà Ù thân ch°a có thì anh - tôi là phÕ bi¿n. B¡n bè khi ã thân, ng°Ýi ViÇt Nam& h¡n h³n c£ Tây salon l«n Tây balô khi x°ng hô vÛi nhau: >strong> c­u - mình; ±ng ¥y - tÛ; tao - mày; ¡i ca - tiÃu Ç; ông - tôi;</strong> n¿u ã có tí vong niên thì <strong> bác - em& </strong> h¿t séc thÏai mái không có gì câu nÇ. <BR> Trong ngôn ngï x°ng hô, ti¿ng ViÇt có c£ mÙt container cho x°ng hô giïa vã chÓng, không nghèo nh° ng°Ýi Trung QuÑc ngÕ - nÉ, cing không "b¥t bình ³ng giÛi" nh° hÍ ngày x°a chàng - thi¿p.MÛi bi¿t nhau nhiÁu khi x°ng hô chË - tôi hay anh - em, tôi-cô nh°ng ß thÝi bùng nÕ này, khi ã nhá èn và °ãc nhá l¡i thì qua iÇn tho¡i ã có thà mÙt nía, "hào phóng" mÙt tí ã có ba ph§n t° (cça anh hay cça em). NhÛ ngày còn i hÍc Trung hÍc, trong các lÛp h×n hãp nam nï, hÍc sinh th°Ýng ít dám gÍi ích danh nhau. GÍi b±ng anh, chË thì ng¡i chê già, khách sáo; gÍi tên l¡i có v» c§u thân. Ti¿n thÑi l°áng nan ành... nói trÕng. <I> Làm ¡n tránh qua dùm mÙt chút i. Cám ¡n".</I> Ho·c <I>  Nói có v­y mà cing gi­n, khó quá.  . </I> MuÑn gãi chuyÇn làm quen cing th°Ýng ¥p úng hay  líng l¡ con cá vàng :  Hôm qua th¥y ...i chã, muÑn chào mà th¥y... nh° muÑn làm l¡ nên thôi . n tiÁn ß nhïng cái líng l¡ ó ó! <BR> C°Ûi nhau vÁ, khi còn tr»& x°ng hô vÛi nhau c§n à ý ¿n ngï c£nh: ang chÉ có hai ng°Ýi trong th¿ giÛi riêng t° khi lòai ng°Ýi t¡m nh°Ýng trái ¥t cho mình hay ang ß tr°Ûc m·t cha m¹ ông bà ho·c c£ hai cùng làm công chéc chung mÙt phòng ang trong 8 giÝ vàng ngÍc.Trong các& th¿ k¹t ó mà <I> "Con chó cça em ¡i" </I> thì c£i l°¡ng quá, n¿u không thì cing h¡i bË hâm! SÑng vÛi nhau s¯p tÛi ám c°Ûi vàng, c°Ûi b¡c, con àn cháu Ñng, ng°Ýi tÉnh thành may ra còn mÙt sÑ x°ng hô <I> anh- em </I> nh°ng ch£ nên giï "giai iÇu tr§m bÕng" quá, nên "khô" mÙt tí mÛi là úng iÇu. Þ nông thôn, vã chÓng ng°Ýi ViÇt x°ng hô vÛi nhau mÛi th­t là tuyÇt nh¥t th¿ giÛi, mÛi th­t là mÙt nía cça nhau: Mình - tôi, nhà - tôi. Không tuyÇt sao °ãc khi mình chính là cái thân cha m¹ cho tôi? úng là mình vÛi ta tuy hai mà mÙt, ngôi thé nh¥t nh° hoá thân nh­p vào ngôi thé hai.Nhà là n¡i có mái che m°a gió, n¡i à ng°Ýi ta i dù chÉ mÙt buÕi làm cing ngong ngóng trß vÁ. MÙt giáo s° ¡i hÍc ng°Ýi Pháp gi£ng bài cho sinh viên vn khoa Sài Gòn tr°Ûc nm 1975 b±ng ti¿ng ViÇt nh° gió, v­y mà ông v«n bn khon vì ch°a c£m h¿t sñ tinh t¿, thâm thúy mà tình té trong cái chï nhà x°ng hô giïa vã chÓng ng°Ýi ViÇt Nam. <I> Nhà tôi, nhà ¡i& </I> Trong ti¿ng Pháp, <strong>nhà </strong>(la maison) - có thân thi¿t cing chÉ thân b±ng& cn hÙ bê tông là cùng! <BR> ThÝi tam ¡i Óng °Ýng ß nông thôn, vui thì có vui nh°ng& khÕ cho nhïng c·p vã chÓng thuÙc th¿ hÇ thé ba (ho·c t°). SÑng chung nhà vÛi ông bà (ch°a già bao nhiêu), cha m¹ (còn có thà sinh th±ng út), cn nhà l¡i chÉ rÙng h¡n cn hÙ t­p thà thÝi bao c¥p, nhïng c·p vã chÓng th¿ hÇ thé ba ã quen x°ng hô theo gia phong (nghiêm cing không thua quÑc pháp), ch³ng dám <strong>anh - em</strong>. ho·c <strong> khÉ con anh á, mÙt nía, cåc c°ng, </strong> cho nên bao nhiêu tình té ành cé "ém" trong lòng. MÙt bïa anh chÓng ra ruÙng cày, tr°a cô vã mang c¡m ra, éng trên bÝ gÍi ngÍt nh° mía lùi t¡o thành m©u Ñi tho¡i sau: <I><strong>Ai</strong> ¡i <strong>ai</strong> lên mà n, tr°a rÓi/ <strong>Ai</strong> ¡i, <strong> ai </strong> gÍi <strong>ai</strong> ¥y?/ GÍi <strong>ai</strong> ché còn gÍi <strong>ai</strong> nïa, nám!/ C¡m <strong>ai</strong> n¥u ngon l¯m hí?/ <strong>Ai</strong> n¥u làm sao ngon b±ng <strong>ai</strong> °ãc .</I> <BR> M¥y anh Tây bi¿t nhiÁu ngo¡i ngï ã tròn xoe ôi m¯t chào thua ngôn ngï cça ng°Ýi ViÇt! HÍ còn ch°a bi¿t, vÛi ng°Ýi ViÇt, x°ng hô còn tùy thuÙc tâm tr¡ng, nhïng khi c¡m lành canh ngÍt thì lÝi cing ngÍt theo. Nh°ng lúc gia ình xào xáo thì tùy nguyên nhân ( cÝ b¡c lén vã c§m nhà; lng nhng tình ái& ) và cing tùy trình Ù vn hóa cça hai ng°Ýi mà hàng xóm ph£i nghe ho·c <I> ông -tôi </I> ho·c& <strong>Th±ng trÝi ánh thánh v­t; cái Ó... </strong> MÛi ngày nào ngÍt sÛt mà nay b×ng nghe nhïng âm thanh chát chúa ¥y cùng vÛi ti¿ng bát )a, Ó ¡c bay l»ng x»ng thì bi¿t là hÍ tan tành tÛi n¡i! Không thi¿u nhïng bà vã anh á m¡nh miÇng x°ng hô <strong>bà - mày </strong> vÛi chÓng, không b±ng cái gót chân Ho¡n Th° khi éng tr°Ûc Thúc Sinh. <BR> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; X°ng hô trong quan hÇ th§y trò còn Ùc áo h¡n nïa mà hi¿m thé ti¿ng nào có nÕi. Ngày x°a thì <strong> th§y - con,</strong> ngày nay <strong>th§y - em.</strong> X°ng em vÛi th§y dù kho£ng cách tuÕi tác t°¡ng °¡ng ông ngo¡i vÛi cháu, nh°ng ã không hÁ th¥t lÅ l¡i còn §y tình ngh)a vëa tôn kính vëa th°¡ng yêu vëa g§n gii. Có mÙt phå nï d«n con ¿n tr°Ýng, khi g·p th§y cça con mình, m¹  Th°a th§y còn nhÛ <strong>em </strong> không thì c­u con lÛp 12 cing  Té ra th§y cing d¡y má <strong> em </strong> nïa . Hai m¹ con cùng x°ng hô mÙt kiÃu ti¿ng nói ·c dång cça môi tr°Ýng s° ph¡m, mÛi áng phåc cho ti¿ng ViÇt! <BR> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Vô c¡ quan, xí nghiÇp& cô th° ký nói chuyÇn công vå vÛi tr°ßng phòng mà cé th°a chú, x°ng cháu, lÅ phép thì có nh°ng r¥t nhà quê và không nói lên °ãc tính công vå mà hai ng°Ýi ang có và ph£i tuân thç..Coi phim Hàn QuÑc thí, ng°Ýi ta trong giÝ làm viÇc x°ng hô theo chéc vå, có v» âu ra ó h¡n. Tr°ßng phòng dù ít tuÕi nh°ng là c¥p chÉ huy mà x°ng cháu, em vÛi c¥p d°Ûi, có ph£i ã làm cho c¡ quan thành ra mÙt mái nhà, k÷ c°¡ng công vå không còn nïa? <BR> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;X°ng Hô là mÙt giao thông tinh th§n giïa ng°Ýi vÛi ng°Ýi nh±m chuyÃn v­n nhïng thông tin,tình c£m,tâm tr¡ng,thái Ù chéa trong lòng të mình ¿n ng°Ýi khác. Chß hàng còn ph£i tùy hàng lo¡i gì, °Ýng ra sao, Ëa chÉ nh­n n±m ß âu à mà chÍn ph°¡ng tiÇn phù hãp, tránh tình tr¡ng dùng xe container chß hàng vào h»m! <BR> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;X°ng & Hô còn cho th¥y nÁn t£ng vn hóa cça tëng ng°Ýi và cho th¥y ngay sau phút x°ng hô, ng°Ýi ta ôm ch§m l¥y nhau hay éng xa ra nhìn nhau trân trân thç th¿. Cách x°ng hô Ënh o¡t mÙt ph§n sñ thành b¡i ß Ýi- Ti¿ng ViÇt, ng°Ýi ViÇt Nam mà! Xin mách n°Ûc ( mách nhÏ thôi) cho àn bà con gái ViÇt Nam: nhïng bông hÓng bi¿t khóc ngày §u,sau bao nhiêu nm n¿u lá có l§n sóng gió nÕi giïa Thái Bình D°¡ng thì chÛ nên  v°ãt biên b±ng ghe thuyÁn mÏng manh dÅ ¯m l¯m, mà hãy sang bên kia bÝ b±ng thé ngôn ngï trÝi cho có tính hiÇu qu£ h¿t séc cao là& <strong>n°Ûc m¯t! </strong> <em><strong><font color="#000000"> <strong> <BR><BR><BR> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;Cao Tho¡i Châu <BR> &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; </font></strong></em><BR><BR><BR><BR> </p></DIV></div></td></tr></table><div align="center"><br></div> </div></td><td width="3%" valign="top"><br></td></tr> </TABLE></TD></TR></TABLE></TD></TR><TR> <TD class=footer width=570 align=center > <A href="http://www.ltpleiku.com">Trang Ch&#7911;</A> | <A href="http://www.lnptpleiku.com/Trung Hoc Pleiku/index_pleiku.htm">Trung H&#7885;c Pleiku</A> | <A href="http://www.lnptpleiku.com/Pleime_page/index_pleime.html">Pleime</A> | <A href="http://www.ltpleiku.com/PhamHongThai/PhamHongThai.html">Ph¡m H&#7891ng Thái</A> | <A href="http://www.lnptpleiku.com/minh_duc_page/index_minhduc.htm">Minh &#272;éc</A> | <A href="http://www.ltpleiku.com/BoDe/bode_index.html">B&#7891 &#272;&#7873;</A> | <A href="http://www.lnptpleiku.com/not_found.html">Phao L&#7891</A> </TD></TR> </TABLE> </BODY> </HTML>