CÂU CHUYỆN KHÔNG MUỐN KỂ (Phần 1)
Tiền Giang
*Kỷ niệm 35 năm, Viết với góc độ một người dân ngày đó!
Cái tết Ất Mão(1975)đi qua một cách nặng nề. Không khí chiến tranh cứ lẩn quất đâu đó khiến không một ai còn lòng dạ nào vui xuân. Thỉnh thoảng người ta lại hỏi nhau lệnh hưu chiến kéo dài được mấy ngày? Dân đổ dồn về thành phố rất nhiều nhưng cảnh mua sắm thì hết sức vắng vẻ.Những ngày cận tết, quận lỵ Thanh An liên tiếp bị pháo kích nên những lời đồn đoán về một trận đánh lớn sắp sửa xảy ra loan truyền khắp nơi. Xe chở lính di chuyển ầm ầm trên đường. Máy bay quân sự và dân dụng nối đuôi nhau đáp xuống phi trường Cù Hanh. Những gia đình có máu mặt như đánh hơi thấy một điều gì đó không ổn nên lén lút thu xếp đưa con cái và tài sản quý giá gọn nhẹ về Sài Gòn bằng đường hàng không.
Cánh nhà giáo chúng tôi lại có vẻ vô tư. Ăn tết xong, hầu hết thầy cô vẫn tiếp tục trở lại trường mặc dù đường sá không còn đi lại dễ dàng. Học sinh thì bỏ học gần phân nửa. Thế nên việc giảng dạy cũng chỉ kéo dài hơn tuần lễ thì được lệnh “tùy nghi di tản”. Trên đường về nhà, tôi thấy mọi người tỏ ra nhớn nhác và lo âu. Phố xá không còn tấp nập như trước. Mọi năm , thời gian sau tết, rạp chiếu bóng Diệp Kính luôn chật kín người. Thế nhưng năm nay, người lớn không ai còn lòng dạ nào vui chơi giải trí.Chủ nhật vừa rồi, mặt trận ĐăkTô, Tân Cảnh lại nóng lên. Dòng người di tản từ hướng Kontum đổ về ngày càng đông.Bộ tư lệnh quân đoàn hai đóng ở Pleiku nên có người muốn chạy đến tìm sự che chở nhưng cũng có kẻ lại muốn lánh xa vì e ngại một trận quyết chiến đẫm máu có thể xảy ra bất cứ lúc nào.Vật giá hết sức đắc đỏ vì nguồn cung cấp gần như bị cắt đứt hoàn toàn. Phía Đông,quốc lộ 19 tắc tỵ sau khi liên tiếp các đoàn quân xa bị phục kích bốc cháy. Chênh chếch về phía tây quận Bình Khê, hình như đang có một lực lượng quân sự rất mạnh án ngữ, cố tình không cho sư đoàn 22 bộ binh tiến lên tiếp ứng cho Pleiku.
Ngày thứ bảy,tin dữ lại bay đến.Quận lỵ Thuần Mẫn thất thủ.Đường 14 bị cắt đứt hoàn toàn.Dân ba tỉnh Pleiku,KonTum,Phú Bổn như cá nằm trong rọ.Những người có chức sắc và ân oán giống ngồi trên đống lửa.Chỉ còn một đường liên lạc duy nhất là hàng không.Mỗi ngày chẳng biết bao nhiêu chuyến bay đáp xuống để bốc người đi.Quang cảnh hỗn loạn đã bắt đầu manh nha.Thế nhưng, trong cái nồi nước đang sôi ấy,tôi và người bạn thân vẫn bình thản ngồi xem lại bài vở,chuẩn bị tháng tới hoàn tất chứng chỉ Việt Hán.Ngày ấy,chúng tôi còn quá trẻ,không biết nhiều về thời cuộc,lại rất đam mê việc học.Đã đứng trên bục giảng,cả hai còn muốn ôm thêm cái cử nhân văn chương nên đứa nào cũng cố hết sức.Mặt khác,trong thâm tâm, chúng tôi cứ nghĩ bất quá chắc như tết Mậu Thân hay Mùa hè đỏ lửa 1972 là cùng.Mọi việc rồi đâu sẽ vào đó.Không riêng gì tôi,người nào sống trong thời gian đó cũng không thể hình dung được một trận địa chấn khủng khiếp sắp mở ra trước mặt.Theo sau sẽ là một cơn lốc quét sạch tất cả.Giờ đây,sau khi đọc nhiều sách báo viết về cuộc chiến ngày ấy,tôi mới ngộ ra một điều là những kẻ vỗ ngực cho mình là dày dạn trận mạc đã bị đối phương đánh lừa một cách thảm hại.Một Pleiku hoàn toàn bị cô lập khiến cho bất kỳ ai cũng nghĩ nơi đây sẽ là chiến trường chính.Chiến thuật nghi binh đã được triển khai hết sức thành công.
Sân bay Cù Hanh đột nhiên hứng chịu sự công phá của đại bác.Những quả 105 li nổ đinh tai nhức óc.Cầu hàng không lập tức bị đánh sập.Không một chiếc máy bay nào dám liều lĩnh đáp xuống phi đạo.Đài kiểm soát không lưu bị trúng đạn bốc cháy.Phố Núi hoàn toàn bị phong tỏa.Không khí hoảng loạn thực sự bao trùm toàn thành phố.Những con người chạy đi chạy lại không khác đàn kiến bò trên cành cụt.Qua sóng phát thanh,chúng tôi vừa biết tối chủ nhật quận lỵ Đức Lập đã bị tràn ngập.Rạng sáng thứ hai,trận đánh quyết định kết liễu cuộc chiến kéo dài mấy mươi năm nổ ra tại tử huyệt Ban Mê Thuột.Lịch sử đã đặt một dấu chấm lớn nơi nổi tiếng về món cà phê chồn và rừng cao su bạt ngàn.Quân bài Domino đầu tiên đã ngã.Sự sụp đổ diễn ra nhanh chóng đến bất ngờ!
Tại Pleiku,đúng như câu”Bất chiến tự nhiên thành”.Không có trận đánh lớn nào xảy ra vậy mà sự rã ngũ tràn lan khắp nơi.Đủ mọi sắc áo lính vất ngổn ngang trên đường.Nhiều người vì âu lo cho sự an nguy của gia đình nên không còn lòng dạ nào nghĩ đến chuyện đánh nhau.Tối thứ tư(12/3),truyền hình còn chiếu cảnh trực thăng vận sư đoàn 23 cố gắng tái chiếm Ban Mê Thuột một cách tuyệt vọng, vậy mà sang ngày hôm sau, từng đoàn xe nối đuôi nhau chạy về hướng Phú Bổn.Vì hai con đường chính đã bị phong tỏa nên một “thiên tài “quân sự nào đó đã quyết định vạch hướng đào thoát bằng liên tỉnh lộ 7.Một con đường bị bỏ hoang rất lâu chưa một lần dùng đến.Ở đó,Tử thần mặc áo choàng đen trên tay cầm lưỡi hái thật sắc đang đứng chờ.
Con người dù sao cũng chỉ là một sinh vật nên tâm lý bầy đàn luôn xuất hiện nhất là những lúc nguy cấp.Không ai bảo ai,hầu hết đều lo gói ghém đồ đạt,bồng bế dắt díu nhau lũ lượt ra đi.Họ chạy mà không biết mình sẽ về đâu!Giống như tôi,phần đông họ chỉ là những dân thường nên chắc chắn không phải ra đi vì sợ bị trả thù.Họ cũng chẳng có nhiều của cải quý giá để sợ bị tước đoạt.Đơn thuần họ chạy vì thấy quá nhiều người chạy.Hướng đi cũng rất đồng nhất.Đến ngả ba Mỹ Thạch,tất cả đều rẽ trái để biến thành những con cá chui vào chiếc lờ đặt sẵn tại sông Ba và Củng Sơn.Sau một thời gian dài do dự,cuối cùng chúng tôi cũng thuê một chiếc xe đầu kéo để các gia đình chất hết đồ đạc lên đó và hòa vào giòng người di tản.Đồng tiền liền khúc ruột.Thế nên lúc ra đi ai cũng cố mang vát cho thật nhiều.Những gì có thể đem đi đều lấy tất.
Buổi chiều xuống chậm và buồn.Cảnh hôi của và cướp bóc bắt đầu diễn ra.Trong thành phố thỉnh thoảng lại vang lên tiếng súng.Đây là thời khắc nguy hiểm nhất vì đường phố đã vắng bóng pháp luật.Xe đi thật chậm. Vì ai cũng muốn tranh tiên nên chẳng còn hàng ngũ gì cả.Quân xa chen cả vào đoàn xe dân sự.Tiếng quát nạt hòa trong tiếng kêu khóc của những kẻ thất lạc người thân khiến chúng tôi thấy chạnh lòng.Càng buồn hơn nữa khi đến dốc Hàm Rồng,ngoái nhìn lại, thấy lửa cháy ngút trời tại khu Chợ Mới.Dãy phố Hoàng Diệu cũng đang chìm trong biển lửa.Đây là lần đầu tiên cũng có lẽ là duy nhất tôi chứng kiến một cảnh tượng thương tâm như vậy.Cái cảm giác phải vĩnh viễn từ bỏ thành phố thân thương,nơi chất đầy kỷ niệm,làm tôi muốn sa lệ.Nhưng có riêng gì tôi?Trên biết bao nhiêu khuôn mặt kia không hề tìm thấy bóng dáng một nụ cười,dù là cười gượng.Không khí đau xót buồn bã bao trùm khắp nơi.
(còn tiếp)
Tiền Giang